آیا تحصیل در کانادا رایگان است؟ اگر جواب خیر است، چگونه می توان بورسیه تحصیلی کانادا را اخذ نمود؟ باید گفت که کانادا از جمله‌ی کشورهای مطلوب برای مهاجرت و تحصیل است. لازم است در مورد ضوابط قانونی اقدام برای اعزام دانشجو به کانادا اطلاعاتی کلی از قوانین این کشور و نیز اطلاعاتی از قوانین ایران برای اعزام دانشجو به خارج از کشور داشت. همچنین اطلاع از عرف‌ها و رویه‌های اداری اعزام دانشجو به کانادا نیز می‌تواند در روند اعزام، مؤثر باشد. هلدینگ حقوقی رادیو وکالت برای طی موفقیت آمیز این مسیر، در کنار شماست.

بورسیه تحصیلی کانادا
کانادا یکی از کشورهای شمالی قاره‌ی آمریکا است که به لحاظ مکان جغرافیایی خود، از دو جهت شمال و غرب به اقیانوس‌ اطلس و اقیانوس آرام، و از جنوب به کشور ایالات متحده‌ی آمریکا منتهی می‌شود. از جمله‌ی عواملی که باعث شده است این کشور همواره به عنوان مقصدی برای ادامه ی تحصیل باشد، اقتصاد قوی این کشور است که داوطلبین را با امیدی برای پیدا کردن شغل در آینده و امکان تغییر ویزای دانشجویی به ویزای شغلی و پس از آن امکان دریافت اقامت دائم رو‌به‌رو می‌سازد. البته کسب هر کدام از این ویزاها و مجوزهای اقامت، منوط به رعایت ضوابط و شرایط قانونی و نیز توجه به سیاست‌های کلی کشور مورد نظر است. گفته می‌شود که غالب فعالیت‌های صنعتی این کشور، در دو استان کبک و انتاریو واقع می‌شود.
قسمت عمده‌ی شرایط و ضوابط سیستم آموزشی و تحصیل در این کشور، بر عهده‌ی بخش ایالتی بوده و از ایالتی به ایالت دیگر متفاوت است. به صورت عمده تحصیلات ابتدایی، یعنی آنچه که قبل از ورود به دانشگاه به کانادایی‌ها آموخته می‌شود، غالباً تا 16 سالگی و در برخی از ایالات تا 18 سالگی اجباری بوده و همچنین رایگان است. ولی پس از آن، تحصیل در دانشگاه مشمول هزینه‌هایی است. بدین ترتیب تحصیل در دانشگاه های کانادا رایگان نیست.
متقاضیان تحصیل کانادا در اولین قدم باید از دانشگاه مورد نظر خود در یکی از ایالت‌های این کشور، پذیرش دریافت کنند. برای اینکه متقاضیان اعزام دانشجو به کانادا بتوانند از دانشگاه‌های این کشور پذیرش بگیرند، بایستی از حداقل‌ها و پیش نیازهای زبانی برخوردار باشند. به عنوان مثال چنانچه فردی بخواهد در مقطع کارشناسی از دانشگاه‌های این کشور پذیرش بگیرد باید حداقل نمره‌ی 6 را در آزمون زبان آیلتس دریافت کرده باشد و همچنین در مقاطع بالاتر، به تناسب این حداقل نمره افزایش پیدا می‌کند.
نکته‌ی قابل توجه دیگر آن است که شرایط گرفتن پذیرش، همانگونه که گفته شد، بسته به رشته‌ی مورد نظر، ایالت انتخابی و مقطع تحصیلی متقاضی اعزام دانشجو به کانادا متفاوت است. به عنوان مثال در برخی دانشگاه‌ها حداقل نمره‌ی دیپلم 14 و در برخی دیگر، داشتن حداقل نمره‌ی 15 در دیپلم لازم و ضروری است.
در مقطع کارشناسی ارشد نیز داشتن نمره‌ی 6.5 در آزمون آیلتس به عنوان نمره‌ی حداقل لازم است. در مقطع دکترا نیز داشتن مدرک کارشناسی با حداقل معدل 15 در چهار سال و داشتن مدرک کارشناسی ارشد با معدل حداقل 16 و داشتن نمره‌ی زبان در آزمون زبان آیلتس با حداقل نمره‌ی 6.5 الی 7، به همراه توصیه نامه از اساتید لازم و ضروری است.

بورسیه تحصیلی کانادا 2
اما چگونه می توان موفق به تحصیل رایگان در این کشور شد؟ عموماً یکی از دغدغه‌های بزرگ در ذهن دانشجویان و متقاضیان تحصیل در خارج از کشور، بحث هزینه‌ها و مخارجی است که برای تحصیل و نیز زندگی در کشور خارجی لازم است. در این خصوص باید دانست که هزینه‌ی تحصیل در کانادا به نسبت دیگر کشورهای اروپایی، بالا است و شهریه‌های دوره‌های آموزشی در این کشور بسته به نوع ایالت در نقطه نقطه‌ی این کشور متغیر است. دوره‌های تحصیلی به تناسب بالاتر رفتن و تخصصی‌تر شدن، گران‌تر می‌شوند؛ یعنی مقطع کارشناسی ارشد از مقطع کارشناسی، و مقطع دکتری از مقطع کارشناسی ارشد همواره گران‌تر است. به عنوان مثال دوره‌های کارشناسی چیزی در حدود سالیانه 6000 تا 22000 دلار کانادا خرج برمی‌دارند و دوره‌های کارشناسی ارشد به طور متوسط سالیانه 6500 تا 25000 دلار کانادا هزینه در بر دارند. راجع به طول مدت تحصیل در مقاطع تحصیلی متلف نیز باید گفت که مدت زمان دوره‌ها برای متقاضیان اعزام دانشجو به کانادا، در مقطع کارشناسی به طور معمول 4 سال و کارشناسی ارشد 2 سال و دوره‌ی دکتری نیز 3 الی 4 سال است.
علاوه بر هزینه‌های فوق که تنها مربوط به شهریه‌ی دانشگاه متقاضیان اعزام دانشجو به کانادا است، هزینه‌های زندگی کردن در کانادا هرچند به میزان قابل توجهی به خود فرد بستگی دارد، ولی نسبتاً بالا است و دانشجو حداقل در سال‌های اولیه بایستی منابعی را در راستای تأمین هزینه‌های خود در نظر داشته باشد. هزینه‌های زندگی شامل هزینه‌هایی مربوط به خوابگاه، بیمه، بهداشت، غذا، لباس، حمل و نقل و لوازم التحریر است. برآورد هزینه‌ای که در این مورد می‌شود، چیزی در حدود 10000 تا 20000 دلار کانادا است.


چگونه می توان از پس این هزینه ها برآمد؟

 

در کشور کانادا نیز مانند دیگر کشورها، بورسیه‌ها و کمک هزینه‌های تحصیلی برای دانشجویان پیش بینی شده است که دریافت آن مستلزم داشتن رزومه‌ای قوی و برخورداری از شرایط مقرر از جمله نیاز واقعی دانشجو به آن است. متقاضیان اعزام دانشجو به کانادا معمولاً از دو طریق می‌توانند درخواست کمک هزینه‌ی تحصیلی نمایند:
الف) از طریق مراجعه به دانشگاه مورد نظر خود و درخواست کمک هزینه‌ی تحصلی؛
ب) از طریق جذب بورسیه از مراکز مطالعاتی، مؤسسات تحقیقاتی و همچنین مراکز خیریه.
همچنین قانون این کشور اجازه‌ی اشتغال به کاری پاره وقت را برای دانشجویان این کشور فراهم کرده است. البته باید دانست که ساعات این امر محدود بوده و نبایستی به درس دانشجو لطمه‌ای وارد آورد.
علاوه بر این، امکان اخذ بورسیه تحصیلی از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ایران نیز وجود دارد. چنانچه داوطلبان از این طریق اقدام به اعزام خود نمایند، تنها امکان تحصیل در دانشگاه های مورد تأیید وزارت مربوط را خواهند داشت. این امر یکی از شرایط بورسیه تحصیلی کانادا است. وزارت علوم اکثر دانشگاه های معتبر کانادایی را مورد تأیید خود قرار داده است که لیست این دانشگاه ها در سایت این وزارت موجود است و هر ساله مورد بازنگری و تأیید مجدد قرار می گیرد. برخی از این دانشگاه ها عبارتند از:
- گروه الف (ممتاز):
1. Dalhousie University
2. Laval University
3. Montréal School of Higher Commercial Studies (HEC Montréal)
4. McGill University
5. McMaster University
6. Queen’s University
7. Simon Fraser University
8. Université de Montreal
9. Universitié de Montreal Ecole Polytechnic
10. University of Alberta
11. University of British Columbia
12. University of Calgary
13. University of Guelph صرفاً در رشته ‌های کشاورزی و دامپروری
14. University of Ottawa
15. University of Toronto
16. University of Victoria
17. University of Waterloo
- گروه ب (خوب)
1. Carleton University
2. Concordia University
3. Ecole de Technologie Supérieure, University of Quebec
4. The University of Western Ontario
5. Université du Québec à Montréal
6. Université du Québec à Québec
7. University of Guelph
8. University of Manitoba
9. University of Saskatchewan
10. York University
11. University of New Brunswick
12. university of Regina
13. Memorial University of Newfoundland
14. National Institute Scientific Research, University of Quebec
15. University of Windsor
- گروه ج (متوسط)
1. Acadia University
2. Augustana University College
3. Bishops University
4. Brandon University
5. Brock University
6. Cape Breton University (CBU)
7. Lakehead University
8. Laurentian University
9. Mount Allison University
10. Mount Saint Vincent University
11. National School of Public Administration, University of Quebec
12. Nipissing University
13. Nova Scotia Agricultural College
14. Universite Saint – Anne
15. Saint Paul University
16. Saint Marys University
17. St. Francis Xavier University
18. The Kings University College
19. The University of Lethbridge
20. The University of St. Jeromes College
21. The University of Winnipeg
22. Trent University
23. Trinity Western University
24. Universite de Moncton
25. University of Prince Edward Island
26. University of Quebec at Chicoutimi
27. University of Quebec at Hull
28. University of Quebec at Rimouski
29. University of Quebec at Trosi – Rivieres
30. University of Quebec, Abitibi – Temiscamingue
31. University of Sherbrooke
32. University of St. Michaels College
33. University of Sudbury
34. University of Trinity College
35. University College of Saint – Boniface
36. Wilfrid Laurier University

بورسیه تحصیلی کانادا 3
با موفقیت در اخذ پذیرش از طریق وزارت علوم، امکان تحصیل رایگان و یا کم هزینه در کانادا فراهم می آید. گفتنی است ملاک های شورای بورس مرکزی برای اعطای بورسیه تحصیلی عبارت است از:
1- تأليف‌ كتاب‌ در صورتی كه‌ تكراری‌ يا اقتباسی‌ نباشد؛
2- ترجمه‌ و انتشار كتاب‌ها و منابع‌ تحقيقاتی‌ خارجی؛
3- ارائه‌ی‌ مقالات‌ علمی‌ و تخصصی در مجلات‌ معتبر علمی‌ داخلی‌ و خارجی؛‌
4- ترجمه‌ی مقالات‌ علمی‌ از مجلات‌ معتبر جهانی؛
5- انجام‌ كار تحقيقاتی‌ در ارتباط با جنگ‌ تحميلی‌ و امور دفاعی‌؛
6- ايجاد آزمايشگاه‌ يا درس‌ كارگاهی‌؛
7- كشف‌ يا اختراع‌ ثبت‌ شده‌ در داخل‌ كشور به‌ تأييد سازمان‌ پژوهش‌های‌ علمی كشور؛
8- سرپرستی‌ تحقيقات‌ و پروژه‌هایی كه‌ به‌ تأييد مراجع‌ ذی‌ربط در خودكفائی‌ كشور مؤثر باشد؛
9- ارائه‌ی‌ آثار بديع‌ و ارزنده‌ی‌ هنری؛
و ...‌